Tussenschoolse opvang (Overblijven)
Elke dag blijven in Nederland bijna een half miljoen kinderen over. Dat is ongeveer een derde van alle schoolgaande kinderen in het basisonderwijs. Het overblijven is een belangrijke schakel in het realiseren van een sluitende dagindeling voor kinderen en hun ouders. Ontwikkelingen rond brede scholen en het combineren van functies in onderwijs en opvang plaatsen de tussenschoolse opvang in een breder kader. Ook dragen deze ontwikkelingen bij aan professionalisering van het overblijven.
Een goed geregelde overblijfvoorziening is van essentieel belang voor ouders, kinderen en leerkrachten. Uit onderzoek blijkt dat scholen, schoolbesturen, ouders en overblijfmedewerkers in ruime mate tevreden zijn met de kwaliteit van het overblijven. Uit hetzelfde onderzoek en uit gesprekken met betrokkenen blijkt, dat er ook een aantal knelpunten zijn. Het betreft knelpunten rond de verantwoordelijkheid, de betrokkenheid van ouders, de kwaliteit, het toezicht, de situatie in het speciaal basisonderwijs en de ruimte.
Het uitgangspunt in de door OC&W voorgestelde oplossingen is dat het overblijven een zaak is tussen ouders en het schoolbestuur. Schoolbesturen worden verantwoordelijk voor het (laten) organiseren van een overblijfvoorziening op hun scholen. Ouders blijven verantwoordelijk voor de exploitatiekosten van het overblijven. Schoolbesturen bepalen in overleg met ouders de manier waarop het overblijven wordt georganiseerd.
Instemmingsrecht ouders
Het overblijven is een zaak tussen ouders en schoolbesturen. Om de positie van ouders bij het overblijven te versterken, dienen ouders instemmingsrecht te hebben over de wijze waarop het overblijven wordt geregeld. Dit instemmingsrecht is vastgelegd in artikel 24 van het "Medezeggenschapsreglement voor de MR van de Stichting ACCENT".
Kwaliteit
Een kwalitatief goede tussenschoolse opvang staat of valt met de deskundigheid van de begeleiding in de middagpauze. Op de meeste van de scholen wordt het overblijven momenteel verzorgd door vrijwillige overblijfkrachten. Dit zijn veelal ouders (moeders) zonder speciale opleiding met betrekking tot het overblijven. Scholen kunnen er voor zorgen dat ouders een opleiding tot "overblijfkracht"gaan volgen.
Toezicht inspectie
De Inspectie van het Onderwijs houdt toezicht op de WPO. Op grond van artikel 45 WPO betekent dit dat de Inspectie ook toezicht houdt op het nakomen van de afspraken die schoolbesturen met ouders hebben gemaakt en de wijze waarop het overblijven wordt georganiseerd.
Overblijven op speciale scholen voor basisonderwijs
Op de scholen voor speciaal onderwijs blijkt na onderzoek dat er problemen zijn met de middagpauze. Negentig procent van de SBO-scholen hanteren een continurooster. De belangrijkste reden voor deze keuze is de grote afstand die kinderen, vaak met speciaal vervoer, moeten afleggen naar de school. Andere redenen zijn de structuur en rust die van het continurooster uitgaan en de noodzaak van professionele begeleiding.
Op de meeste SBO-scholen worden leerkrachten ingezet bij de begeleiding van de middagpauze en bijna geen ouders. Als reden hiervoor wordt gegeven dat voor het werken met de specifieke leerlingenpopulatie op SBO-scholen expertise nodig is die de meeste ouders niet bezitten. Ook is de afstand tot de school een probleem voor de inzet van ouders bij de begeleiding van de middagpauze. Deze specifieke situatie op SBO-scholen zorgt ervoor dat de belasting van de leerkrachten op SBO-scholen als probleem wordt ervaren. Voor een deel kan dit probleem met de overblijfsituatie op SBO-scholen opgelost worden door een betere organisatie en andere inroostering van de leerkrachten. Desondanks blijven er een aantal specifieke punten die de situatie anders maken dan op de reguliere basisscholen. Op de speciale basisschool nieuwHessen wordt gewerkt met een continurooster.
Ruimte
Een belangrijk knelpunt is een gebrek aan een ruimte om het overblijven te laten plaatsvinden.Scholen beschikken beperkt over middelen om geschikte ruimtes voor overblijven te realiseren. Ook kunnen in de lokale brede-schoolontwikkeling oplossingen gevonden worden door multifunctioneel gebruik van bestaande ruimtes.
Beleid ACCENT ten aanzien van tussenschoolse opvang
ACCENT geeft uitvoering aan de regelgeving voor tussenschoolse opvang. De uitvoering van de regeling ligt bij de scholen. Dit houdt het volgende in: .
.
- Alle ACCENTscholen hebben tussenschoolse opvang geregeld. Scholen die geen tussenschoolse opvang kennen, werken met een continurooster.
- De oudergeleding van de medezeggenschapsraad heeft instemmingsrecht ten aanzien van de wijze waarop tussenschoolse opvang wordt geregeld, de kosten die deze opvang met zich meebrengt en de waarborging van de kwaliteit.
- De verzekering van zowel overblijfmedewerkers als kinderen die van de tussenschoolse opvang gebruik maken is door ACCENT geregeld.
- De algemene informatievoorziening van de tussenschoolse opvang tussen ouders en scholen is op de ACCENT-site opgenomen onder de link “ouders”. Verder is de schoolspecifieke tussenschoolse opvang opgenomen in de schoolgids van de scholen.
N.B. In alle gevallen is de schooldirecteur verantwoordelijk voor de regeling van een adequate tussenschoolse opvang.