Leerplicht en schoolverzuim

Een kind van vier is nog niet leerplichtig. Dat betekent dat het in principe thuis mag blijven. Als uw kind vijf jaar wordt, is het geen zaak meer van mogen, maar van moeten. De eerste schooldag van de maand na de vijfde verjaardag is ieder kind in Nederland namelijk verplicht om naar school te gaan. Niet elk kind kan dat ook direct aan en soms raakt het te vermoeid om een hele schoolweek te kunnen volgen. Tot het moment waarop uw leerplichtig kind zes jaar wordt, mag u het daarom vijf uur per week thuishouden. U moet dit wel vooraf aan de directeur melden en deze kan u indien noodzakelijk toestemming geven voor nog eens vijf uur “vrijaf” per week. Het is wel verstandig om steeds ruimschoots van te voren aan te geven dat u van voornoemde mogelijkheid gebruik wilt maken. De school kan het onderwijs dan op uw kind afstemmen.

Scholen moeten uw kind de dagen vrij geven waarop het vanwege uw geloofs- of levensovertuiging niet op school kan zijn. Dat geldt ook voor dagen met belangrijke familieverplichtingen, zoals een huwelijk of begrafenis.

U moet zich houden aan de vastgestelde schoolvakanties. Dat geldt ook voor wintersportvakanties of familiebezoek in het buitenland. In heel bijzondere gevallen mag de directeur van de school een leerling vrij geven om met zijn ouders op vakantie te gaan. Dat mag hooguit één keer per jaar, voor een periode van ten hoogste tien dagen. Dat geldt alleen voor ouders die door hun beroep dat schooljaar in geen enkele schoolvakantie met het gezin op vakantie kunnen gaan en die een verklaring van de werkgever(s) kunnen laten zien waaruit blijkt dat zij inderdaad niet op een ander moment met vakantie kunnen gaan. De directeur mag geen toestemming geven als het gaat om de eerste twee weken na de grote vakantie.

Het verkrijgen van extra vrij van school is meestal afhankelijk van de toestemming van de directeur van de school en soms, indien het om verlof op grond van gewichtige omstandigheden gaat dat meer dan 10 dagen in een schooljaar omvat, van die van de leerplichtambtenaar.

Als uw kind ziek is, kan het niet naar school. Het is het beste als u dat meteen dezelfde dag nog meldt. De school moet immers weten waarom uw kind niet aanwezig is.

Als uw kind door ziekte voor een langere tijd thuis of in het ziekenhuis moet verblijven is de school verplicht om samen met u te bekijken hoe het onderwijs, rekening houdend met de ziekte, zo goed mogelijk kan worden voortgezet. Het is belangrijk dat het onderwijs doorloopt om leerachterstanden zoveel mogelijk te voorkomen en sociale contacten zo goed mogelijk in stand te houden. Wanneer u meer wilt weten over onderwijs aan zieke leerlingen dan kunt u informatie vragen aan de leerkracht van uw kind. Ook kunt u informatie vinden op de website van het landelijke netwerk Ziek Zijn en Onderwijs (Ziezon), www.ziezon.nl van de gezamenlijke onderwijsbegeleidingsdiensten en academische ziekenhuizen.

De gemeente let erop dat u zich houdt aan de regels van de leerplicht. Daarvoor zijn speciale medewerkers aangesteld: de leerplichtambtenaren. Soms mag de directeur geen toestemming geven voor afwezigheid van uw kind. Dat moet de leerplichtambtenaar dan doen. De directeur zal u meedelen wanneer u dat aan de leerplichtambtenaar moet vragen.

Natuurlijk let de school er dagelijks op dat uw kind niet zonder duidelijke reden van school wegblijft. Daarom is het van groot belang dat u de school waarschuwt als er wat bijzonders aan de hand is. Als u toestemming wilt krijgen voor extra vrij moet u dat van tevoren aanvragen bij de directeur van de school.

Zoals gezegd: uw kind is verplicht om naar school te gaan. Als u uw kind thuishoudt zonder geldige reden, en zonder overleg met de school, bent u dus strafbaar. Een geldige reden om uw kind thuis te houden is bijvoorbeeld ziekte of een bruiloft. Maar wat gebeurt er als kinderen ‘spijbelen’ en de ouders dat niet merken? U mag er op rekenen dat de school direct contact opneemt als de leerling zonder bericht niet op school komt. Het is dus verstandig om ook het telefoonnummer van uw werk op school achter te laten zodat u altijd bereikbaar bent. Ontdekt u zelf dat uw kind spijbelt, neem dan contact op met de school. U kunt dan samen afspraken maken over de aanpak van het probleem.

LEERPLICHTWET

In de Leerplichtwet is een aantal situaties omschreven op grond waarvan ouders/verzorgers voor hun kind(eren) vrijstelling van geregeld schoolbezoek verleend kan worden. M.a.w. wanneer schoolverzuim toegestaan is.

VRIJSTELLING VAN GEREGELD SCHOOLBEZOEK

In artikel 11 van de Leerplichtwet is bepaald op welke gronden vrijstelling van geregeld schoolbezoek verleend kan worden. Het gaat hierbij om de volgende gronden:

1. de school of de instelling is gesloten of het onderwijs is geschorst;
2. bij of op grond van algemeen verbindend voorschriften het bezoeken van de school of de instelling is verboden;
3. de jongere bij wijze van tuchtmaatregel tijdelijk de toegang tot de school of de instelling is ontzegd;
4. de jongere wegens ziekte verhinderd is de school of de instelling te bezoeken;
5. de jongere wegens vervulling van plichten voortvloeiend uit godsdienst of levensovertuiging verhinderd is de school of de instelling te bezoeken;
6. de jongere vanwege de specifieke aard van het beroep van een van de in artikel 2, eerste lid, bedoelde personen slechts buiten de schoolvakanties met hen op vakantie kan gaan;
7. de jongere door andere gewichtige omstandigheden verhinderd is de school of de instelling te bezoeken.

Verhindering wegens ziekte (artikel 11 onder d en artikel 12)

Ziekte leidt tot vrijstelling van de plicht de school geregeld te bezoeken. Onder het begrip ziekte wordt ook begrepen het bezoeken van een arts, tandarts of ziekenhuis voor het kind zelf, voor zover dat niet buiten schooltijd kan plaatsvinden.

Als de school het vermoeden krijgt dat de ziekmeldingen niet deugen dan dient, bijvoorbeeld via de schoolarts, geprobeerd worden uit te vinden wat de feitelijke situatie is.

Ook dient een kennisgeving van vermoedelijk ongeoorloofd schoolverzuim aan de leerplichtambtenaar te worden gezonden. Deze zal dan een onderzoek instellen.

Plichten uit godsdienst of levensbeschouwing (artikel 11 onder e en artikel 13)

Niet alle activiteiten die samenhangen met godsdienst of levensbeschouwing zijn ook werkelijk plichten. Ouders geven aan de school kennis van deze verplichting en zij doen dat uiterlijk twee dagen vóór de dag van de verplichting.

Wanneer er twijfel is over de vraag of een bepaalde activiteit als verplichting moet worden beschouwd, is het goed om dit in overleg met collega’s te bespreken en om deskundigen uit de desbetreffende groepering te raadplegen.

Vakantie buiten de schoolvakantie (artikel 11 onder f juncto artikel 13a)

Bij de wetswijziging is nadrukkelijk bepaald dat de mogelijkheden om buiten de schoolvakanties verlof te krijgen voor een gezinsvakantie, beperkt zijn tot die gevallen waar het door de specifieke aard van het beroep van één van de ouders niet mogelijk is om een gezinsvakantie binnen de schoolvakanties te organiseren. Als voorbeelden worden genoemd de agrarische sector, de horeca of de toeristische sector.

Een dergelijk verlof mag slechts eenmaal per schooljaar voor ten hoogste tien schooldagen worden verleend. De aanvraag dient, bij voorkeur minimaal acht weken van te voren, schriftelijk te worden aangevraagd bij de directeur van de school. Tevens moet een werkgeversverklaring worden overgelegd waaruit blijkt dat geen verlof binnen de vastgestelde schoolvakanties mogelijk is.

Geen verlof mag worden verleend voor de eerste twee lesweken van het schooljaar.

Tevens moet worden opgemerkt dat geen beroep op vrijstelling kan worden gedaan wegens extra vakantie of ten behoeve van een bezoek door allochtonen aan het land van herkomst.

De bevoegdheid om op een aanvraag voor vrijstelling van geregeld schoolbezoek een besluit te nemen ligt bij de directeur van de school. Een dergelijk besluit is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. De beslissing dient dan ook schriftelijk aan de aanvrager te worden meegedeeld.

De leerplichtambtenaar heeft geen bevoegdheden met betrekking tot dit verlof. Wel kan hij, op verzoek van de directeuren, een adviserende rol spelen en kan hij bevorderen dat in de gemeente door de directeuren een uniform beleid wordt gevoerd (bijvoorbeeld via het opstellen van beleidsregels).

Andere gewichtige omstandigheden (artikel 11 onder g juncto artikel 14)

Er zijn andere gewichtige omstandigheden denkbaar waaronder de leerling vrijgesteld moet (kunnen) zijn van de plicht tot schoolbezoek. Enkele voorbeelden hiervan:

• het voldoen aan wettelijke verplichtingen voor zover niet mogelijk buiten de lesuren;
• huwelijk van bloed- of aanverwanten;
• verhuizing (1 dag);
• ernstige ziekte van ouders of bloed- of aanverwanten;
• overlijden van bloed- of aanverwanten;
• bij viering van 25-, 40- en 50-jarig dienstverband van ouders of grootouders (1 dag);
• bij viering van 12½-, 25-, 40-, 50- en 60-jarige huwelijksjubileum van ouders of grootouders (1 dag);

Ook zijn er uitzonderlijke en aan het individu gebonden omstandigheden. Hierbij zal het in beginsel moeten gaan om externe veelal buiten de wil van de leerplichtige of zijn ouders gelegen omstandigheden.

PROCEDURE

Wanneer het om ten hoogste tien schooldagen in een schooljaar gaat (in één keer of in een paar gevallen bij elkaar opgeteld) dan is de directeur van de school bevoegd tot het nemen van de beslissing op een dergelijke schriftelijke aanvraag.

Hij zal op deze aanvraag voor vrijstelling schriftelijk en gemotiveerd een besluit moeten nemen. Een dergelijk besluit is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht.

Gelet op de beslistermijn is het van belang dat een beroep op vrijstelling tijdig (bij voorkeur minimaal acht weken van te voren) wordt ingediend.

Gaat het om meer dan tien schooldagen per schooljaar (in één keer, of wanneer de aparte gevallen bij elkaar geteld hier bovenuit komen) dan is de leerplichtambtenaar bevoegd tot het nemen van een beslissing op een dergelijke schriftelijke aanvraag. De aanvrage dient te worden ingediend bij de leerplichtambtenaar van de betreffende gemeente.

De leerplichtambtenaar zal voor het nemen van de schriftelijke en gemotiveerde beslissing de directeur van de school en eventueel de ouders horen. Een dergelijk besluit is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht.

Gelet op de beslistermijn is het van belang dat een beroep op vrijstelling tijdig (bij voorkeur minimaal acht weken van te voren) wordt ingediend.

Besluiten die op grond van de Leerplichtwet worden genomen, zijn besluiten in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Dit betekent dat ouders, ingeval zij het niet eens zijn met de beslissing van de directeur (aanvragen tot ten hoogste tien schooldagen) of van de leerplichtambtenaar (aanvragen voor meer dan tien schooldagen) binnen zes weken na dagtekening een bezwaarschrift kunnen indienen bij degene die het besluit heeft genomen.

Het bezwaarschrift moet zijn ondertekend en tenminste bevatten:

• Naam en adres van de indiener;
• De dagtekening;
• Een omschrijving van het besluit waartegen het bezwaarschrift is gericht;
• De gronden van bezwaar;
• Een volmacht, als het bezwaar niet door de belanghebbende maar, namens hem, door een ander wordt ingediend.

Degene die een bezwaarschrift heeft ingediend moet in de gelegenheid worden gesteld om zijn bezwaar mondeling toe te lichten. Van dit ‘horen’ dient een verslag te worden gemaakt. Tevens zal over dit bezwaarschrift een nieuw schriftelijk besluit moeten worden genomen.

Ingeval ouders het niet eens zijn met de beslissing op het bezwaarschrift dan kunnen zij op grond van de Algemene Wet Bestuursrecht binnen zes weken schriftelijk beroep instellen bij de Arrondissementsrechtbank, Sector Bestuursrecht, Postbus 205, 7200 AE Zutphen.

Aangezien het indienen van een beroepschrift geen schorsende werking heeft, kan tevens een verzoek om voorlopige voorziening worden ingediend. Een dergelijk verzoek zal ook naar de Arrondissementsrechtbank te Zutphen moeten worden gezonden.

Voor zowel het instellen van beroep als het verzoeken om een voorlopige voorziening is griffierechten verschuldigd.

GEEN TOESTEMMING – GEEN LEERLING OP SCHOOL

Indien de aanvraag voor verlof is afgewezen en de leerling blijkt op die dag dan wel gedurende een bepaalde periode niet op school te zijn dan dient de directeur van de school direct een kennisgeving van vermoedelijk ongeoorloofd schoolverzuim aan de leerplichtambtenaar te zenden. De leerplichtambtenaar zal een onderzoek instellen en de ouders uitnodigen voor een gesprek. Daarna zal hij, eventueel in overleg met de directeur van de school, bepalen of er overgegaan moet worden tot een waarschuwing of tot het opmaken van een procesverbaal.

WEL TOESTEMMING – LEERLING TE LAAT OP SCHOOL

Ingeval de leerling later terug komt dan de periode waarvoor verlof is verleend dan dient de directeur van de school direct een kennisgeving van vermoedelijk ongeoorloofd schoolverzuim aan de leerplichtambtenaar te zenden.

Mocht de leerling tijdens de verlofperiode ziek zijn geworden waardoor hij later terug komt dan de periode waarvoor verlof is verleend dan zullen de ouders dit zo spoedig mogelijk bij de directeur van de school moeten melden. Tevens dient bij terugkeer een doktersverklaring uit het bezochte land te worden overlegd waaruit de periode en de aard van de ziekte blijken. Indien ouders geen doktersverklaring kunnen overleggen dan zal de directeur van de school alsnog een kennisgeving van vermoedelijk ongeoorloofd schoolverzuim aan de leerplichtambtenaar moeten zenden.  

FORMULIER AANVRAAG VRIJSTELLING VAN GEREGELD SCHOOLBEZOEK

artikel 11 onder f of artikel 11 onder g van de Leerplichtwet 1969

Datum : _______________ Handtekening ________________________________